Grupa radnych Bochni złożyła na ręce przewodniczącego formalny apel skierowany do burmistrz Magdaleny Łacnej. Dokument, przekazany tuż przed rozpoczęciem czwartkowej sesji, został odczytany na samym początku obrad. Burmistrz nie pozostała dłużna – pod koniec spotkania odpowiedziała radnym własnym apelem.
Odczytanie apelu poprzedzone zostało głosowaniem. Intencją sygnatariuszy było przedstawienie dokumentu na samym początku sesji, choć zwykle tego typu inicjatywy podejmowane są w punkcie dotyczącym wolnych wniosków. Przewodniczący Jan Balicki poddał tę kwestię pod rozwagę rady, która niemal jednogłośnie (20 głosów „za”, 1 „wstrzymujący się”) zgodziła się na niezwłoczne odczytanie pisma.
Radni: „To nie miejsce na polemiki personalne”
Inicjatywę poparła grupa około 11 radnych. Przewodniczący rady Jan Balicki wyliczył wśród nich Marka Bryga, Ireneusza Sobasa, Bogdana Kosturkiewicza, Andrzeja Dygutowicza, Rafała Srokę, Patryka Salamona, Grzegorza Pałkowskiego, Katarzynę Kortę-Wójcik oraz Urszulę Golińską (pozostałych nie wymienił podczas odczytywania pisma z uwagi na nieczytelny charakter ich podpisów).
W apelu radni wyrazili „stanowczy sprzeciw wobec wypowiedzi formułowanych podczas sesji Rady Miasta”, które ich zdaniem naruszają standardy debaty publicznej oraz zasadę legalizmu. Podkreślono, że burmistrz jako organ wykonawczy nie ma kompetencji do oceniania aktywności zawodowej radnych czy podważania zasadności ich pytań.
„Zdecydowanie nieakceptowalne jest, aby podczas sesji Rady Miasta pojawiały się z pani strony wypowiedzi: podważające kompetencje radnych, odnoszące się do ich aktywności zawodowej lub obowiązków poza sprawowaniem mandatu, sugerujące brak zaangażowania lub dobrej woli radnych, mające charakter obraźliwy, ironiczny bądź protekcjonalny” – brzmi fragment dokumentu.
Burmistrz: „Będę punktować wasze błędy”
Magdalena Łacna odniosła się do zarzutów w ostatnim punkcie obrad. W swoim kontr-apelu przywołała rotę ślubowania radnego, akcentując słowa o „godnym, rzetelnym i uczciwym” sprawowaniu mandatu. Burmistrz zapowiedziała, że nie zrezygnuje z prawa do obrony swojej pracy i współpracowników przed krytyką, którą uzna za nieobiektywną.
– Jak będę widzieć, że wasza krytyka wykracza poza obiektywne ramy, będę zabierać głos, by uczciwie wypunktować i wskazywać także wasze błędy – zadeklarowała Magdalena Łacna, apelując jednocześnie o merytoryczną dyskusję i wspólną służbę na rzecz miasta.
Mimo zapowiedzi przewodniczącego Jana Balickiego o możliwości przeprowadzenia dyskusji w punkcie „wolne wnioski”, radni nie zdecydowali się na zabranie głosu. Poza oświadczeniem burmistrz Magdaleny Łacnej nikt nie wrócił już do tematu apelu.
Treść apelu grupy radnych do burmistrz Bochni:
„Szanowna Pani Burmistrz, działając wspólnie jako radni Rady Miasta Bochnia, wyrażamy stanowczy sprzeciw wobec Pani wypowiedzi formułowanych podczas sesji Rady Miasta, które w naszej ocenie wielokrotnie naruszają standardy kultury debaty publicznej, dobre obyczaje, a także ustawowe i konstytucyjne zasady funkcjonowania organów władzy publicznej.
Przypominamy, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Rada Miasta jest organem stanowiącym i kontrolnym gminy. Oznacza to, że to Rada Miasta – a nie organ wykonawczy – jest centralnym organem w toku obrad sesyjnych prowadzonych przez przewodniczącego rady na podstawie art. 19 ust. 2 ww. ustawy. Burmistrz, jako organ wykonawczy gminy (art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), uczestniczy w sesjach Rady Miasta w ściśle określonej roli, polegającej w szczególności na przedstawianiu stanowiska organu wykonawczego, realizacji uchwał rady, udzielaniu wyjaśnień oraz odpowiedzi na pytania i interpelacje radnych.
Jednocześnie przypominamy, że burmistrz – jako organ władzy publicznej – jest bezwzględnie związany zasadą legalizmu, wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Zasada ta znajduje pełne zastosowanie również do sposobu wypowiadania się burmistrza podczas sesji Rady Miasta. Oznacza to, że jakiekolwiek wypowiedzi wykraczające poza zakres kompetencji organu wykonawczego, w szczególności ocenianie radnych, komentowanie ich aktywności zawodowej lub zajęć poza mandatem, podważanie zasadności wykonywania przez radnych ich ustawowych uprawnień, nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa i pozostają w sprzeczności z zasadą legalizmu.
Prawo radnych do zadawania pytań oraz uzyskiwania informacji od burmistrza wynika wprost z art. 24 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym i nie podlega ani ocenie, ani kwestionowaniu przez burmistrza w formie publicznych komentarzy, insynuacji czy wypowiedzi deprecjonujących. Zdecydowanie nieakceptowalne jest, aby podczas sesji Rady Miasta pojawiały się z Pani strony wypowiedzi: podważające kompetencje radnych, odnoszące się do ich aktywności zawodowej lub obowiązków poza sprawowaniem mandatu, sugerujące brak zaangażowania lub dobrej woli radnych, mające charakter obraźliwy, ironiczny bądź protekcjonalny.
Takie zachowania pozostają w sprzeczności nie tylko z ustawą o samorządzie gminnym oraz Konstytucją RP, ale również z podstawowymi zasadami kultury samorządowej, dobrych obyczajów oraz wzajemnego poszanowania organów władzy publicznej, które – zgodnie z ideą samorządu terytorialnego – powinny współdziałać dla dobra wspólnoty samorządowej. Podkreślamy, że sesja Rady Miasta nie jest miejscem do oceniania radnych ani do prowadzenia polemik personalnych. Jest ona forum debaty publicznej, w której burmistrz zobowiązany jest do merytorycznego odnoszenia się do zadawanych pytań oraz przedstawiania argumentów związanych z realizacją zadań gminy.
W związku z powyższym apelujemy o respektowanie konstytucyjnej zasady legalizmu, ustawowej roli organów gminy, zaprzestanie wypowiedzi naruszających godność radnych oraz o udział w obradach Rady Miasta w sposób rzeczowy, wyważony i zgodny z zasadami dobrych obyczajów samorządowych. Traktujemy niniejsze pismo jako formalne i jednoznaczne przypomnienie obowiązków, a także jako wyraz troski o poziom debaty publicznej w Gminie Miasta Bochnia”.
Treść apelu burmistrz Magdaleny Łacnej do radnych:
„Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo, Panie i Panowie Radni. Przypomnę Państwu jeszcze raz rotę ślubowania radnego: »Wierny Konstytucji i Prawu Rzeczypospolitej Polskiej ślubuję uroczyście obowiązki radnego sprawować godnie, rzetelnie i uczciwie, mając na względzie dobro mojej gminy i jej mieszkańców«.
Powtórzę: godnie i rzetelnie. Czy godność i rzetelność radnych to ich wyłączne prawo do bezgranicznej krytyki burmistrza? Czy to godne i rzetelne sprawowanie przez radnych mandatów ma według Państwa znaczyć, że burmistrz nie może wskazać Państwa nierzetelności, stronniczości czy nieżyczliwości?
Szanowni Państwo, jak będę widzieć, że Wasza krytyka wykracza poza obiektywne ramy, będę zabierać głos, by uczciwie wypunktować i wskazywać także Wasze błędy. Będę bronić swojej pracy i będę bronić pracy swoich współpracowników. Merytorycznie, zawsze merytorycznie, wskazywać to, co istotne i dobre dla Bochni, naszej Bochni.
Apeluję do Państwa o merytoryczną dyskusję. Reprezentujemy różne organy miasta. Mamy różne kompetencje, ale wspólnie mamy mandat mieszkańców i mamy jedną Bochnię, której mamy służyć. Najlepiej wspólnie”.
