Kim był Jan Kaczmarczyk ps. „Baca”?

-

Zaplanowany na niedzielę 4 sierpnia XXVI Memoriał Majora Bacy organizowany jest dzień przed 75. rocznicą śmierci Jana Kaczmarczyka ps. „Baca”. Kim on właściwie był?

Jan Kaczmarczyk ps. „Baca” (1912-1944) – oficer Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej. Urodził się 3 czerwca 1912 r. w Chodenicach. Był synem Jana i Katarzyny z Pałkowskich. Ojciec zginął w czasie I wojny światowej, dlatego wcześnie musiał zająć się rodzinnym gospodarstwem.

Uczęszczał do szkoły powszechnej i gimnazjum w Bochni, gdzie w 1931 r. zdał maturę. Był entuzjastą piłki nożnej. Wraz z grupą kolegów zbudował boisko piłkarskie i założył Klub Sportowy „Chodenice”. W 1933 podjął naukę w szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie, a w 1934 r. w zawodowej Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. Po jej ukończeniu został dowódcą plutonu konnych zwiadowców w 45 pp. w Równem na Wołyniu.

W tej właśnie formacji, w stopniu porucznika, walczył w wojnie polsko-niemieckiej 1939 r. Po rozbiciu jego oddziału, podjął udaną ucieczkę z transportu jeńców wziętych do niewoli niemieckiej. Nie powiodło mu się jednak przejście na Węgry, w rezultacie powrócił do rodzinnych Chodenic. Ożenił się z poznaną w Równem Pauliną z Polaków, z którą miał później córkę Janinę (zamężna Smith). Pracował w rodzinnym gospodarstwie, ale szybko włączył się w działania konspiracyjne ZWZ-AK. W 1943 r. awansował na stopień kapitana, posługiwał się pseudonimem „Baca”. Był szefem bocheńskiej szkoły podchorążych piechoty oraz dowódcą III batalionu „Motyl” 12 pp. Armii Krajowej.

Zginął 5 sierpnia 1944 r. w Chodenicach przez przypadek. W Rabie, z uwagi na upalny letni dzień, zażywało wówczas kąpieli kilkudziesięciu żołnierzy z batalionu SS „Galizien” (Ukraińcy i Azerowie nazywani Kałmukami), stacjonującego w Damienicach. W tym czasie promem przeprawiał się przez rzekę sześcioosobowy oddział dywersyjno-bojowy Kierownictwa Oporu Społecznego (KOS), dowodzony przez Alojzego Świerkota, pseudonim „Ryś”. Gdy dowódca Kałmuków zażądał dokumentów, w jego kierunku padł strzał. Wywiązała się strzelanina, w wyniku której kilku Kałmuków zostało zabitych i rannych. W odwecie podjęli oni szaleńczy pościg za uciekinierami. Ponieważ był okres żniw, Jan Kaczmarczyk kosił zboże. Kiedy usłyszał strzelaninę, próbował schronić się w piwnicy pobliskiego domu. Oddział pościgowy uznał, że jest on jednym z przeprawiających się promem partyzantów. Tym bardziej, że Jan Kaczmarczyk miał na sobie buty, koszulę i czapkę podobną do tych, które mieli uciekający partyzanci. Najpierw bito go, a następnie zastrzelono. Miejsce to upamiętnia granitowy obelisk, odsłonięty 8 listopada 1959 r. Jan Kaczmarczyk spoczywa w XX kwaterze Cmentarza Komunalnego przy ulicy Orackiej.

Odznaczony został Orderem Virtuti Militari i Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Pośmiertnie awansowany do stopnia majora. Oprócz obelisku i nazwy ulicy jego postać upamiętnia memoriał sportowy, organizowany od 1994 r. przez działaczy sportowych z Chodenic i władze samorządowe Bochni [na podstawie opracowania Jana Flaszy, dyrektora Muzeum im. Stanisława Fischera w Bochni, źródło: www.bochnia.eu].

PODOBNE ARTYKUŁY

R e k l a m a

NAJNOWSZE

W Łazach k. Bochni znów wyprodukują ekskluzywne wino lodowe

Winnica Uniwersytetu Jagiellońskiego w podbocheńskich Łazach kończy drugi cykl produkcji wina lodowego. Winnica istnieje od 2005 roku, ale dopiero drugi raz dzięki...

Prognoza wyborcza z 15 września: Ile mandatów dla PiS w naszym okręgu?

Znany socjolog Marcin Palade opublikował w niedzielę na Twitterze kolejną prognozę podziału mandatów w okręgach wyborczych w całym kraju. W naszym...

Promień Bochnia wstrzymał treningi. Klub nie ma… strzelnicy

Od początku września zawodnicy strzeleckiego klubu Promień Bochnia nie trenują, bo… nie mają gdzie. Treningi na strzelnicy w I Liceum Ogólnokształcącym w...

Wizyta studyjna Ukraińców w Bochni

12 września, już po raz drugi, miała miejsce studyjna wizyta w Bochni sąsiadów zza wschodniej granicy Polski. Spotkanie to,...

Bochnia ROCKS! Ron Bumblefoot Thal wystąpił w sali kina Regis – ZDJĘCIA

W ramach trwającego już kilka lat cyklu "Bochnia ROCKS!", do naszego miasta zawitał po raz kolejny Ron Bumblefoot Thal. Na koncert znakomitego...

Artykuły promocyjne

Rozmowy o Bochni [WIDEO]

https://youtu.be/tUB5cxBRAUE Sfinansowane przez KWW Koalicja Obywatelska PO .N iPL Zieloni

Taniec w Bochni. Trwają zapisy do JDC Dance Studio

Szkoła tańca JDC Dance Studio prowadzona przez Andrzeja Starowicza przyjmuje już zapisy na nowy sezon 2019/2020. -...

Bochnia. Fabryka Formy Studio One: 14-15.09 DNI OTWARTE!

Działająca już od 5 lat na bocheńskim rynku Fabryka Formy Studio One ciągle się rozwija, a klub po raz kolejny się powiększa!...

Auto Szkoła LUZ zaprasza na jesienne kursy! PRACA dla Instruktora

Ośrodek Szkolenia Kierowców zaprasza na kursy prawa jazdy kategorii A i B. Najbliższe terminy to 17...

Szkoła Rysunku Zalubowski. Szkoła z pasją

We wrześniu 2019 r. w Akademickim Liceum u Bochni na ul. Białej 23 ponownie ruszą zajęcia Szkoły...

Ogłoszenia

CO? GDZIE? KIEDY?

wrzesień, 2019

22wrz11:0015:00V Rodzinny Rajd Rowerowy

Więcej wydarzeń
19,380FaniLubię
637ObserwującyObserwuj
X