Kim był Jan Kaczmarczyk ps. „Baca”?

-

Zaplanowany na niedzielę 4 sierpnia XXVI Memoriał Majora Bacy organizowany jest dzień przed 75. rocznicą śmierci Jana Kaczmarczyka ps. „Baca”. Kim on właściwie był?

Jan Kaczmarczyk ps. „Baca” (1912-1944) – oficer Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej. Urodził się 3 czerwca 1912 r. w Chodenicach. Był synem Jana i Katarzyny z Pałkowskich. Ojciec zginął w czasie I wojny światowej, dlatego wcześnie musiał zająć się rodzinnym gospodarstwem.

Uczęszczał do szkoły powszechnej i gimnazjum w Bochni, gdzie w 1931 r. zdał maturę. Był entuzjastą piłki nożnej. Wraz z grupą kolegów zbudował boisko piłkarskie i założył Klub Sportowy „Chodenice”. W 1933 podjął naukę w szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie, a w 1934 r. w zawodowej Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. Po jej ukończeniu został dowódcą plutonu konnych zwiadowców w 45 pp. w Równem na Wołyniu.

W tej właśnie formacji, w stopniu porucznika, walczył w wojnie polsko-niemieckiej 1939 r. Po rozbiciu jego oddziału, podjął udaną ucieczkę z transportu jeńców wziętych do niewoli niemieckiej. Nie powiodło mu się jednak przejście na Węgry, w rezultacie powrócił do rodzinnych Chodenic. Ożenił się z poznaną w Równem Pauliną z Polaków, z którą miał później córkę Janinę (zamężna Smith). Pracował w rodzinnym gospodarstwie, ale szybko włączył się w działania konspiracyjne ZWZ-AK. W 1943 r. awansował na stopień kapitana, posługiwał się pseudonimem „Baca”. Był szefem bocheńskiej szkoły podchorążych piechoty oraz dowódcą III batalionu „Motyl” 12 pp. Armii Krajowej.

Zginął 5 sierpnia 1944 r. w Chodenicach przez przypadek. W Rabie, z uwagi na upalny letni dzień, zażywało wówczas kąpieli kilkudziesięciu żołnierzy z batalionu SS „Galizien” (Ukraińcy i Azerowie nazywani Kałmukami), stacjonującego w Damienicach. W tym czasie promem przeprawiał się przez rzekę sześcioosobowy oddział dywersyjno-bojowy Kierownictwa Oporu Społecznego (KOS), dowodzony przez Alojzego Świerkota, pseudonim „Ryś”. Gdy dowódca Kałmuków zażądał dokumentów, w jego kierunku padł strzał. Wywiązała się strzelanina, w wyniku której kilku Kałmuków zostało zabitych i rannych. W odwecie podjęli oni szaleńczy pościg za uciekinierami. Ponieważ był okres żniw, Jan Kaczmarczyk kosił zboże. Kiedy usłyszał strzelaninę, próbował schronić się w piwnicy pobliskiego domu. Oddział pościgowy uznał, że jest on jednym z przeprawiających się promem partyzantów. Tym bardziej, że Jan Kaczmarczyk miał na sobie buty, koszulę i czapkę podobną do tych, które mieli uciekający partyzanci. Najpierw bito go, a następnie zastrzelono. Miejsce to upamiętnia granitowy obelisk, odsłonięty 8 listopada 1959 r. Jan Kaczmarczyk spoczywa w XX kwaterze Cmentarza Komunalnego przy ulicy Orackiej.

Odznaczony został Orderem Virtuti Militari i Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Pośmiertnie awansowany do stopnia majora. Oprócz obelisku i nazwy ulicy jego postać upamiętnia memoriał sportowy, organizowany od 1994 r. przez działaczy sportowych z Chodenic i władze samorządowe Bochni [na podstawie opracowania Jana Flaszy, dyrektora Muzeum im. Stanisława Fischera w Bochni, źródło: www.bochnia.eu].

PODOBNE ARTYKUŁY

R e k l a m a

NAJNOWSZE

Policja zatrzymała prawa jazdy 4 kierowcom. W terenie zabudowanym pędzili ponad 100 km/h

W ciągu czterech ostatnich dni bocheńska drogówka zatrzymała na 3 miesiące prawa jazdy kolejnym kierowcom, którzy za nic mieli obowiązujące ograniczenia prędkości.

Małopolska. Nowy wojewoda już pracuje. „Stawiam na sprawny i efektywny urząd”

Premier Mateusz Morawiecki z dniem 8 sierpnia 2020 roku powołał na stanowisko wojewody małopolskiego Łukasza Kmitę. Wczoraj po południu nowy wojewoda spotkał...

Mama 5-latki potrącona przez samochód walczy o powrót do zdrowia

Ewa pochodzi z Bochni, obecnie mieszka w Niepołomicach. To właśnie tam 4 czerwca doszło do feralnego wypadku, w którym kobieta poważnie ucierpiała....

Brzesko. Unijna dotacja na termomodernizację miejskiego przedszkola

Brzesko dostanie blisko 0,5 mln zł unijnej dotacji na termomodernizację przedszkola nr 10. Umowę na dofinansowanie podpisała dziś Marta Malec-Lech z zarządu województwa...

Są wyniki matur. W powiecie bocheńskim zdawalność na poziomie 86,6%

Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie opublikowała wyniki tegorocznych matur w poszczególnych szkół. W szkołach ponadpodstawowych, dla których organem prowadzącym jest Powiat Bocheński,...

Artykuły promocyjne

Dlaczego warto skorzystać z kalkulatora OC/AC?

Kupno nowego ubezpieczenia komunikacyjnego to nieodzowny element posiadania samochodu. Zazwyczaj wszystko odbywało się poprzez strony internetowe ubezpieczycieli...

Ruszył sklep internetowy Delikatesów Bocheńskich Passa!

www.delikatesy.bochnia.pl – to adres sklepu internetowego Delikatesów Bocheńskich Passa (Galeria Bocheńska). Sklep już ruszył...

Ogłoszenia

Podziękowanie

Wyrażam głęboki szacunek i wdzięczność dla personelu medycznego Oddziału Chorób Wewnętrznych II Szpitala Powiatowego w Bochni. W szczególności dla...

CO? GDZIE? KIEDY?

sierpień, 2020

22,235FaniLubię
815ObserwującyObserwuj
526SubskrybującySubskrybuj
X